Anasayfa / İyot Sayısı Nedir
İyot Sayısı Nedir?
Aktif karbon seçerken en çok bakılan sayı: neyi ölçtüğü, nasıl test edildiği ve hangi değerin iyi sayıldığı.
Ne ölçer?
İyot sayısı, bir gram aktif karbonun standart koşullarda adsorbe ettiği iyot miktarıdır ve mg/g ile verilir. İyot molekülü küçüktür; bu yüzden asıl olarak mikro gözenek hacmini (2 nm altı) yansıtır.
Pratikte "bu karbon ne kadar tutar?" sorusunun en hızlı cevabıdır. Yüzey alanıyla doğrudan orantılı olmasa da onunla güçlü şekilde ilişkilidir ve özellikle sıvı fazlı uygulamalarda mikro gözenek performansının en önemli göstergesidir.
Nasıl ölçülür?
Ölçüm ASTM D4607 yöntemiyle yapılır: bilinen derişimde iyot çözeltisi öğütülmüş karbonla temas ettirilir, kalan iyot titrasyonla bulunur ve fark karbonun tuttuğu miktarı verir.
Numunenin öğütülmesi ve kurutulması sonucu etkiler, bu yüzden karşılaştırma yaparken değerin aynı yöntemle alınmış olması gerekir. Bizde testler parti bazlı yapılır; belgeler teknik veri sayfalarında.
Hangi değer iyi?
Kabaca: 600 mg/g altı düşük, 800–900 mg/g ticari orta segment, 1000 mg/g ve üzeri yüksek kalite sayılır. Türkiye'ye ithal edilen standart hindistan cevizi kabuğu bazlı karbonlar tipik olarak 600–700 mg/g bandındadır. Avrupa ve Amerika'da ise genellikle 1000 iyot değerindeki ürünler kullanılır.
Akarbon'un fındık kabuğu bazlı ürünleri arasında 1000 mg/g iyot sayısına sahip modeller vardır — yani ithal standart hindistan cevizi karbonlarının belirgin şekilde üzerinde. Granül ve toz formların ikisinde de bu değer geçerlidir.
Tek başına yeterli mi?
Hayır. İyot sayısı yalnızca mikro gözenekleri anlatır. Büyük moleküller (renk maddeleri, humik asitler) mezo gözeneklerde tutulur ve bunu metilen mavisi gösterir — bizde talebe göre 100–250 mg/g.
Karar verirken dördünü birlikte okuyun: iyot sayısı, metilen mavisi, kül oranı ve nem. Gözeneklerin nasıl çalıştığını görmek için aktif karbon nedir sayfasına bakabilirsiniz.